(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ద్రోణపర్వ - అధ్యాయ 078

॥ శ్రీః ॥
7.78. అధ్యాయః 078
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Topics
అభిమన్యుమనుశోచ్య విలపంత్యాః సుభద్రాయాః కృష్ణేనాశ్వాసనం॥ 1 ॥
Mahabharata - Drona Parva - Chapter Text

7-78-0(47614)
సంజయ ఉవాచ। 7-78-0x(4462)
ఏతచ్ఛ్రుత్వా వచస్తస్య కేశవస్య మహాత్మనః।
సుభద్రా పుత్రశోకార్తా విలలాప సుదుఃఖితా॥ 7-78-1(47615)
హా పుత్రా మమ మందాయాః కథమేత్యాసి సంయుగం।
నిధనం ప్రాప్తవాంస్తాత పితుస్తుల్యపరాక్రమః॥ 7-78-2(47616)
కథమిందీవరశ్యామం సుదంష్ట్రం చారులోచనం।
ముఖం తే దృశ్యతే వత్స గుంఠితం రణరేణునా॥ 7-78-3(47617)
నూనం శూరం నిపతితం త్వాం పశ్యంత్యనివర్తినం।
సుశిరోగ్రీవబాహ్వంసం వ్యూఢోరస్కం నతోదరం॥ 7-78-4(47618)
చారూపచితసర్వాంగం స్వక్షం శస్త్రక్షతాచితం।
భూతాని త్వాం నిరీక్షంతే భూమౌ చంద్రమివోదితం॥ 7-78-5(47619)
శయనీయం పురాఽధ్యుష్య స్పర్ధ్యాస్తరణసంవృతం।
భూమావద్య కథం శేషే విప్రవిద్ధః సుఖోచితః॥ 7-78-6(47620)
యోఽన్వాస్యత పురా వీరో వరస్త్రీభిర్మహాభుజః।
కథమన్వాస్యతే సోఽద్య శివాభిః పతితో మృధే॥ 7-78-7(47621)
యోఽస్తూయత పురా హృష్టైః సూతమాగధబందిభిః।
సోఽద్య క్రవ్యాద్గణైర్ఘోరైర్వినదద్భిరుపాస్యేత॥ 7-78-8(47622)
పాండవేషు చ నాథేషు వృష్ణివీరేషు వా విభో।
పాంచాలేషు చ వీరేషు హతః కేనాస్యనాథవత్॥ 7-78-9(47623)
`యత్ర త్వం కేశవే నాథే సత్యనాథో యథా హతః'।
అతృప్తదర్శనా పుత్ర దర్శనస్య తవానఘ।
మందభాగ్యా గమిష్యామి వ్యక్తమద్య యమక్షయం॥ 7-78-10(47624)
విశాలాక్షం సుకేశాంతం చారువాక్యం సుగంధి చ।
తవ పుత్ర కదా భూయో ముఖం ద్రక్ష్యామి నిర్వ్రణం॥ 7-78-11(47625)
ధిగ్బలం భీమసేనస్య ధిక్పార్థస్య ధనుష్మతాం।
ధిగ్వీర్యం వృష్ణివీరాణాం చాంచాలానాం చ ధిగ్బలం॥ 7-78-12(47626)
ధిక్కేకయాంస్తథా చేదీన్మత్స్యాంశ్చైవాథ సృంజయాన్।
యే త్వాం రణగతం వీరం న శేకురభిరక్షితుం॥ 7-78-13(47627)
అద్య పశ్యామి పృథివీం శూన్యామివ హతత్విషం।
అభిమన్యుమపశ్యంతీ శోకవ్యాకులలోచనా॥ 7-78-14(47628)
స్వస్రీయం వాసుదేవస్య పుత్రం గాండవీధన్వనః।
కథం త్వాఽతిరథం వీరం ద్రక్ష్యాంయద్య నిపాతితం॥ 7-78-15(47629)
ఏహ్యేహి తృషితో వత్స స్తనౌ పూర్ణౌ పిబాశు మే।
అంకమారుహ్య మందాయా హ్యతృప్తాయాశ్చ దర్శనే॥ 7-78-16(47630)
హా వీర దృష్టో నష్టశ్చ ధనం స్వప్న ఇవాసి మే।
అహో హ్యనిత్యం మానుష్యం జలబుద్బుదచంచలం॥ 7-78-17(47631)
ఇమాం తే తరుణీం భార్యాం తవాధిభిరభిప్లుతాం।
`ఉత్తరాముత్తమాం జాత్యా సుశీలాం ప్రియ భాషిణీం॥ 7-78-18(47632)
శనకైః పరిరభ్యైనాం స్నుషాం మమ యశస్వినీం।
సుకుమారీం విశాలాక్షీం పూర్ణచంద్రనిభాననాం॥ 7-78-19(47633)
బాలపల్లవతన్వంగీం మత్తమాతంగగామినీం।
బింబాధరోష్ఠీమబలామభిమన్యో ప్రహర్షయ॥ 7-78-20(47634)
త్వయా వినా కథం పుత్ర జీర్ణాం పతితమానసాం'।
ఇమాం సంధారయిష్యామి వృషభాదివ ధేనుకాం॥ 7-78-21(47635)
అహో హ్యకాలే ప్రస్థానం కృతవానసి పుత్రక।
విహాయ ఫలకాలే మాం సుగృద్ధాం తవ దర్శనే॥ 7-78-22(47636)
నూనం గతిః కృతాంతస్య ప్రాజ్ఞైరపి సుదుర్విదా।
యత్ర త్వం కేశవే నాథే సంగ్రామేఽనాథవద్ధతః॥ 7-78-23(47637)
యజ్వనాం దానశీలానాం బ్రాహ్మణానాం కృతాత్మనాం।
చరితబ్రహ్మచర్యాణాం పుణ్యతీర్థావగాహినాం॥ 7-78-24(47638)
కృతజ్ఞానాం వదాన్యానాం గురుశుశ్రూషిణామపి।
సహస్రదక్షిణానాం చ యా గతిస్తామవాప్నుహి॥ 7-78-25(47639)
యా గతిర్యుధ్యమానానాం శూరాణామనివర్తినాం।
హత్వారీన్నిహతానాం చ సంగ్రామే తాం గతి వ్రజ॥ 7-78-26(47640)
గోసహస్రప్రదాతౄణాం క్రతుదానాం చ యా గతిః।
నైవేశికం చాభిమతం దదతాం యా గతిః శుభా॥ 7-78-27(47641)
బ్రాహ్మణేభ్యః శరణ్యేభ్యో నిధిం నిదధతాం చ యా।
యా చాపి న్యస్తదండానాం తాం గతిం వ్రజ పుత్రక॥ 7-78-28(47642)
బ్రహ్మచర్యేణ యాం యాంతి మునయః సంశితవ్రతాః।
ఏకపత్న్యశ్చ యాం యాంతి తాం గతిం వ్రజ పుత్రక॥ 7-78-29(47643)
రాజ్ఞా సుచరితైర్యా చ గతిర్భవతి శాశ్వతీ।
చరమాశ్రమిణాం పుణ్యైః సేవితానాం పురః స్థితైః॥ 7-78-30(47644)
దీనానుకంపినాం యా చ సతతం సంవిభాగినాం।
పైశున్యాచ్చ నివృత్తానాం తాం గతిం వ్రజ పుత్రక॥ 7-78-31(47645)
వ్రతినాం ధర్మశీలానాం గురుశుశ్రూషిణామపి।
అమోఘాతిథినాం యా చ తాం గతిం వ్రజ పుత్రక॥ 7-78-32(47646)
కృచ్ఛ్రేషు యా ధారయతామాత్మానం వ్యసనేషు చ।
గతిః శోకాగ్నిదగ్ధానాం తాం గతిం వ్రజ పుత్రక॥ 7-78-33(47647)
మాతాపిత్రోశ్చ శుశ్రూషాం కల్పయంతీహ యే సదా।
స్వదారనిరతానాం చ యా గతిస్తామవాప్నుహి॥ 7-78-34(47648)
ఋతుకాలే స్వకాం భార్యాం గచ్ఛతాం యా మనీషిణాం।
పరస్త్రీభ్యో నివృత్తానాం తాం గతిం వ్రజ పుత్రక॥ 7-78-35(47649)
సాంనా యే సర్వభూతాని పశ్యంతి గతమత్సరాః।
నారుంతుదానాం క్షమిణాం యా గతిస్తామవాప్నుహి॥ 7-78-36(47650)
మధుమాంసాన్నివృత్తానాం మదాద్దృంభాత్తథాఽనృతాత్।
పరోపతాపాదన్యాయాత్తాం గతిం వ్రజ పుత్రక॥ 7-78-37(47651)
హీమంతః సర్వశాస్త్రజ్ఞా జ్ఞానతృప్తా జితేంద్రియాః।
యాం గతిం సాధవో యాంతి తాం గతిం వ్రజ పుత్రక॥ 7-78-38(47652)
సంజయ ఉవాచ। 7-78-39x(4463)
ఏవం విలపతీం దీనాం సుభద్రాం శోకకర్శితాం।
అన్వపద్యత పాంచాలీ వైరాటిసహితాం తదా॥ 7-78-39(47653)
సా ప్రకామం రుదిత్వా చ విలప్య చ సుదుఃఖితా।
ఉన్మత్తవత్తదా రాజన్విసంజ్ఞా పతితా క్షితౌ॥ 7-78-40(47654)
సోపచారస్తు కృష్ణస్తాం దుఃఖితాం భృశదుఃఖితః।
సిక్త్వాంభసా సమాశ్వాస్య తత్తదుక్త్వా హితం వచః॥ 7-78-41(47655)
విసంజ్ఞకల్పాం రుదతీమపవిద్ధాం ప్రవేపతీం।
భగినీం పుండరీకాక్ష ఇదం వచనమబ్రవీత్॥ 7-78-42(47656)
సుభద్రే మా శుచః పుత్రం పాంచాల్యాశ్వాసయోత్తరాం।
గతోఽభిమన్యుః ప్రథితాం గతిం క్షత్రియపుంగవః॥ 7-78-43(47657)
యే చాన్యేఽపి కులే సంతి పురుషా నో వరాననే।
సర్వే న తే గతిం యాంతి యాఽభిమన్యోర్యశస్వినః॥ 7-78-44(47658)
కుర్యామ తద్వయం కర్మ కుర్యుర్యుత్సుహృదశ్చ నః।
కృతవాన్యాదృగద్యైకస్తవ పుత్రో మహారథః॥ 7-78-45(47659)
సంజయ ఉవాచ। 7-78-46x(4464)
ఏవమాశ్వాస్య భగినీం ద్రౌపదీమపి చోత్తరాం।
పార్థస్యైవ మహాబాహుః పార్శ్వమాగాదరిందమః॥ 7-78-46(47660)
తతోఽభ్యనుజ్ఞాయ నృపాన్కృష్ణో బంధూంస్తథాఽర్జునం।
వివేశాంతః పురే రాజంస్తే చ జగ్ముః స్వమాలయం॥ ॥ 7-78-47(47661)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ద్రోణపర్వణి ప్రతిజ్ఞాపర్వణి అష్టసప్తతితమోఽధ్యాయః॥ 78 ॥

Mahabharata - Drona Parva - Chapter Footnotes

5-78-27 నైవేశికం సోపకరణం గృహం।
నైవేశికాయేతి పాఠే గృహాశ్రమోన్ముఖాయ విద్యావ్రతస్నాతాయ।
అభిమతం వివాహోపయుక్తం॥
5-78-28 న్యస్తదండానాం నిరస్తాభిమానానాం।
దండో స్త్రీ లగుడే పుమానిత్యు పక్రంయ దమే యమేఽబిమానేచేతి మేదినీ॥
5-78-29 ఏకపత్న్యః పతివ్రతాః॥
5-78-78 అష్టసప్తతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.